Ocena życia. Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z nieśmiertelnością, reinkarnacją czy zmartwychwstaniem, ż. wieczne uważa się za realne zarówno po śmierci, jak i obecnie. Ż. po śmierci nie mogłoby istnieć, gdyby nie było zakotwiczone w teraźniejszości ż. Religie utrzymują, że w ż. po śmierci każdy człowiek będzie tym, czym już teraz jest, choć oczywiście inaczej, w większym stopniu. Ż. wieczne jest, było i będzie. Wiele religii uważa, że los duszy po śmierci jest uzależniony od bilansu ż. człowieka na ziemi, a bogowie są tymi, którzy rozdzielają kary i nagrody. Idea sądu, który wyznacza indywidualny los wszystkich zmarłych, stała się zasadniczym elementem wierzeń eschatologicznych w wielkich systemach religijnych. Charakter kar i nagród zależy także od systemów kulturowych społeczności oraz od czasu ich funkcjonowania. Idea wieczności pojawiła się stosunkowo późno. Najstarsze religie charakteryzują się brakiem sądu i zasadniczo nic nie mówią o zróżnicowanym losie dusz po śmierci. U staroż. Hebrajczyków wszyscy zmarli bez wyjątku udawali się na spoczynek do mrocznego szeolu. W okresie późniejszym, od czasu proroków w VIII w. przed Chrystusem, znaczenie kary zaczęło posiadać charakter indywidualny. W czasach Chrystusa zanikła koncepcja utrzymująca, że kara za złe ż. wymierzana jest na ziemi. W chrześcijaństwie ż. wieczne oceniane jest jako ż. we wspólnocie z Chrystusem. Proponuje ono ponadto zastanowienie się nad związkiem między ż. wiecznym w człowieku i ż. wiecznym w Bogu, gdyż Jezus jest świadectwem zarówno jednego, jak i drugiego. W religiach szamańskich nie występuje pojęcie pośmiertnej kary i w zaświatach każda istota prowadzi ż. na wzór ż. doczesnego. W wierzeniach Indian amer. odnotowuje się znaczne zróżnicowanie losu ludzi po śmierci, które dokonuje się wg kryteriów nie zawsze o charakterze wyraźnie moralnym. Do wykluczonych z gł. raju należą przestępcy i złodzieje, jak również topielcy, porażeni piorunem, samobójcy, kobiety zmarłe w czasie połogu i zmarli nie mający własnego grobu. W wierzeniach niektórych ludów Afryki nie spotyka się idei jakiegoś formalnego sądu i los dusz różni się w zależności od stopnia zachowania przez ludzi miejscowego systemu kulturowego i rytualnego. W religii babilońskiej istniała koncepcja natychmiastowej kary wymierzanej żyjącym, jeszcze za ż. ziemskiego. Ci, którzy nie mieli szczęścia w ziemskim ż., pozostawali nieszczęśliwi również w zaświatach.
Lista hasel:
Sredniowiecze:
Okres nowozytni czesc:
Nasi przyjaciele oraz parnetrzy: forum dla młodzieży -