Kluczowe dla Levinasa jest pojęcie "twarzy", która przerywa domknięty, egoistyczny świat immanencji i stanowi wezwanie do odpowiedzialności moralnej. Etyka jest też właściwą formą religii w tym sensie, że gest czynienia dobra jest jedynym sposobem spotkania całkowicie transcendentnego Boga. Levinas zreinterpretował klas. pojęcia żyd. teologii (stworzenie, objawienie, zbawienie) w duchu tej rygorystycznej nauki moralnej. Podobnie jak Rosenzweig, wskazał też ważność żyd. prawa jako formy objawienia. Abraham Joshua Heschel (1907-72), filozof amer., jest autorem m.in. niezwykle popularnych (także poza kręgami żyd.) dzieł Człowiek nie jest sam (1951) i God in Search of Man (1956). Heschel starał się zbudować filozofię religii w ogólności, a judaizmu w szczególności, która nie redukowałaby religii do zespołu martwych pojęć. Wbrew pretensjom racjonalistycznych filozofów, Bóg wg Heschla nie jest ani rzeczą, ani ideą, lecz najwyższym podmiotem, i poznanie go możliwe jest tylko dzięki zgodzie na to, by to on poznawał człowieka. Bóg jest transcendentny, a jednak obecny w świecie, a pobożność polega na odpowiedzi na jego wezwanie i obecność. Bóg nie jest odległą istotą, świat jest bowiem przedmiotem jego nieustannej troski. Nie oznacza to jednak prymitywnie pojętej opatrzności, lecz raczej to, że Bóg potrzebuje człowieka i poszukuje go. Wezwanie Boga ma przede wszystkim charakter moralny, a człowiek odpowiada na nie, troszcząc się o innych, poszerzając w ten sposób swoją egzystencję o wymiar świętości. I taki też jest sens żyd. prawa. Emil Fackenheim (ur. 1916) to teolog i filozof pochodzący z Niemiec, 1940-83 mieszkający w Kanadzie, od 1983 w Izraelu, autor m.in. God's Presence in History (1972) i To Mend the World (1982). Jego myśl krąży wokół znaczenia Zagłady i XX-wiecznego doświadczenia faszyzmu jako apogeum bałwochwalstwa. Fackenheim twierdzi, że Auschwitz jest wyjątkowym pęknięciem w historii, momentem ujawnienia się zła absolutnego. Po Zagładzie pozostawanie Żydem jest dla niego nowym nakazem rel. dawania świadectwa przeciw bałwochwalstwu i świadectwa bezskuteczności eksterminacyjnych wysiłków Hitlera. Yeshayahu Leibowitz (1903-94), filozof, chemik i neurofizjolog, był jedną z ważniejszych postaci życia intelektualnego w Izraelu. W jego przekonaniu judaizm jest bezinteresowną czcią oddawaną Bogu, realizowaną dzięki ścisłemu przestrzeganiu żyd. prawa. Leibowitz tropił najdrobniejsze przejawy bałwochwalstwa i instrumentalnego traktowania Boga i prawa, widząc w odrzuceniu idolatrii fundamentalną zasadę judaizmu. W rezultacie odrzucił wszelkie uzasadnienia prawa czy próby wskazania jego celu, ponieważ przestrzeganie prawa jest celem samym dla siebie. Odmawiał jakiegokolwiek rel. znaczenia ruchowi syjonistycznemu i głosił konieczność radykalnego oddzielenia religii od państwa. Sądził bowiem, że ich unia szkodzi religii, jako że łatwo czyni z państwa lub narodu ziemskiego bożka.
Lista hasel:
Sredniowiecze:
Okres nowozytni czesc:
Nasi przyjaciele oraz parnetrzy: nk.pl - portal