Polska encyklopedia religii - ciekawe artykuły

Okres nowożytny - część szósta:

Najgłośniejszą i najważniejszą z nich jest Ja i Ty (1923). Buber oparł swoją filozofię na opozycji między 2 nastawieniami człowieka do świata, a zarazem 2 sposobami bycia. Pierwsze to relacja Ja-To (Ja-Ono), podmiotowo-przedmiotowa relacja z otaczającymi człowieka wycinkami rzeczywistości, drugie to relacja "dialogiczna" Ja-Ty. To drugie nastawienie angażuje całość istoty człowieka i jest relacją lepszą i pełniejszą. W relacji Ja-Ty nie dochodzi do poznania, lecz do spotkania. Relacja taka ma naturalną tendencję do osuwania się w stosunek typu Ja-To. Istnieje też najdoskonalsze spotkanie z wiecznym Ty, utożsamianym z Bogiem, przy czym wieczne Ty przeziera spoza każdej relacji dialogicznej, a zatem Boga spotyka się nie w mistycznym uniesieniu, lecz w codziennych spotkaniach. Buber twierdził, że tego typu religia Ja-Ty znalazła najlepszy wyraz w autentycznym judaizmie, w Biblii, która była dla niego wielkim dialogiem, oraz u chasydów, którzy uczyli jego zdaniem, jak spotykać Boga w codziennych działaniach. Jako drugi obok Rosenzweiga najważniejszy przedstawiciel żyd. odrodzenia, Buber różnił się od autora Gwiazdy zbawienia nie tylko poglądami polit. (był syjonistą), lecz także przekonaniem, że rytualne prawo nie jest koniecznym elementem żyd. nauki. Na Buberze, który wyemigrował do Palestyny w latach 30., kończy się f.ż. uprawiana w świecie niemieckojęzycznym. Powojenny rozwój f.ż. wiąże się przede wszystkim z ośrodkami w USA i Izraelu. Prócz tradycyjnych problemów, wiążących się z próbą filoz. przemyślenia aktualności i sensu nauk judaizmu, pojawiły się w f.ż. takie tematy jak znaczenie powstania państwa Izrael czy sens Zagłady. Wobec erozji granic wspólnot rel., definicja f.ż. stała się bardziej problematyczna. Wspomnieć należy o 4 myślicielach, których zaliczenie do f.ż. budzi chyba najmniej wątpliwości. Emmanuel Levinas (1905-95), jeden z najważniejszych filozofów fr. XX w., konsekwentnie korzystał w swojej filozofii z inspiracji rel. tradycją żyd., choć swoje gł. prace Całość i nieskończoność (1961) oraz Inaczej niż być (1974) przedstawił jako dzieła filozoficzne. Levinas był też autorem zbioru esejów Trudna wolność (1963), otwarcie poświęconych problemom judaizmu we współcz. świecie, a także sporej liczby talmudycznych interpretacji. Między tymi pismami a dziełami stricte filoz. istnieje pełna ciągłość. Myśl Levinasa może być postrzegana jako specyficzna, ściśle etyczna wersja filozofii dialogu. Wbrew Buberowi, Levinas założył asymetrię relacji dialogicznej. Spotkanie jest w istocie gestem czynienia dobra wobec drugiego człowieka, zrobieniem dla niego miejsca, uszanowaniem jego inności, bez wzajemności. Jesteśmy nieskończenie odpowiedzialni za drugiego człowieka i zarazem przed drugim.


Polecamy miedzy innymi takie strony jak: wychowanie dziecka - nauka gry na pianinie białystok
Nasza witryna internetowa poleca miedzy innymi takie strony jak: prezent dla noworodka oraz Copyright @ 2010-2011 (styczen-grudzien) - http://hrpower.pl/religia/ - zakaz kopiowania tresci ze strony bez zgody administratora witryny.