Arystotelizm zaczął rozwijać się w f.ż. w XII w. pod wpływem arystotelizmu muzułmańskiego, gł. Al-Farabiego i Ibn Siny (Awicenny), a w późniejszym okresie Ibn Ruszda (Awerroesa). Pierwszym żyd. arystotelikiem był Abraham Ibn Da'ud (ok.1110-1180), mieszkający w Hiszpanii filozof, historyk i astronom. Zachowało się jego dzieło hist. Sefer ha-kabala ['księga tradycji'] i filoz. Al-Akida al-rafi'a ['wywyższona wiara']. Ibn Da'ud był skrajnym racjonalistą i starał się wykazać całkowitą zgodność między arystotelizmem a judaizmem, dowodząc, że Tora mówi w zasadzie to samo, co Arystoteles (w interpretacji Ibn Siny). Ibn Da'ud przejął od Arystotelesa i Ibn Siny dowody na istnienie Boga (z ruchu i z bytu koniecznego), dzięki którym wykazał jego jedność i jedyność. Bóg jako absolutna jedność pozbawiony jest pozytywnych atrybutów, jego istota jest więc niepoznawalna. Ibn Da'ud przyjmował, że świat został stworzony, nie przeprowadził jednak dowodu przeciw Arystotelesowskiej tezie o wieczności świata. W swojej koncepcji stworzenia posługiwał się też niezbyt konsekwentnie schematem emanacjonistycznym. W swojej nauce o duszy szedł za Ibn Siną, dowodząc, że dusza rozumna, mimo że jest formą ciała, może istnieć po śmierci w oderwaniu od niego. Choć traktował proroctwo jako zjawisko naturalne (najwyższy stan jedności umysłu z Intelektem Czynnym), ograniczał dar profetyczny do narodu żyd. i Ziemi Świętej. Bronił zdecydowanie wolnej woli człowieka i utrzymywał, że nawet Bóg nie wie, jaką decyzję podejmie człowiek, która zanim zostanie podjęta, istnieje tylko jako możliwość. Żydowski arystotelizm znalazł wkrótce wybitniejszego przedstawiciela w osobie Majmonidesa, dzieło Ibn Da'uda nie odegrało więc większej roli w dalszym rozwoju f.ż. Mojżesz Ben Majmon (1135-1204), zw. Majmonidesem bądź Rambamem, uważany jest za najważniejszego ze średniow. filozofów żydowskich. Urodził się w Kordobie, ostatecznie zaś osiadł w Egipcie. Był lekarzem, znawcą i kodyfikatorem żyd. prawa oraz filozofem. Jego gł. dzieło systematycznie kodyfikujące prawo nosi tytuł Miszne Tora ['powtórzone prawo'], natomiast gł. dzieło filoz. to Dalalat al-ha'irin ['przewodnik błądzących lub zakłopotanych'], pozostające przede wszystkim pod wpływem Arystotelesa i Ibn Siny. Przewodnik napisany jest dla elit, a dokładniej dla tych, którzy zaznajomiwszy się z filozofią, nabrali wątpliwości co do słuszności religii żyd. i Tory pełnej antropomorficznych wyrażeń. Po początkowych rozdziałach, w których zinterpretował gł. antropomorficzne wyrażenia w Torze odniesione do Boga, nadając im duchowy sens, rozpoczął rozważania nad Bożymi atrybutami. Doszedł do wniosku, że istotowe atrybuty Boga mają charakter negatywny (inaczej wprowadzałyby wielość w istocie Boga), pozytywne są jedynie przypadłościowe atrybuty działania. Przeprowadził 4 dowody na istnienie Boga, dowodził też jego jedyności i bezcielesności.
Lista hasel:
Sredniowiecze:
Okres nowozytni czesc:
Nasi przyjaciele oraz parnetrzy: blog -